Day: October 9, 2024

Լինում է, չի լինում, մի տարօրինակ քաղաք է լինում։ Այդ տարօրինակ քաղաքի անունը լինում է Մաստակստան։ Այդպես էր կոչվում, որովհետև այդ քաղաքի բոլոր բնակիչները միշտ մաստակ են ծամում։ Մաստակստանում ամեն տեղ թույլատրելի էր մաստակ ծամելը՝ դպրոցում, փողոցում և այլն․․․
Այդ երկրում ում տեսնում էին առանց մաստակի, միանգամից բանտ էին տանում։ Մի օր Մաստակստանի ամենաչար մարդը փոձեց դուրս գալ փողոց առանց մաստակի և խորամանկությամբ ուրիշներին խորհուրդ էր տալիս մաստակ չծամել։ Բայց մի օր ոստիկանները եկան և նրա դուռը թակեցին և նա վախենում էր դուռը բաց անել, ու նա այդ ժամանակ հասկացավ, որ պետք չէ խախտել քաղաքի կանոնները։

Հայկական լեռնաշխարհի բնակիչները դեռևս հնագույն ժամանակներում ծանոթ էին աստղագիտությանը և առաջիններից մեկն են, որ աստղալից երկինքը բաժանել են համաստեղությունների: Այդ մասին են վկայում մեր լեռնաշխարհում հայտնաբերված և Ք.ա. VII—II հազարամյակներին թվագրվող հազարավոր աստղագիտական բնույթի ժայռապատկերները, Մեծամորի’ աստղագիտական դիտումեերի համար նախատեսված հարթակները (Ք. ա. 2800—2600 թթ.), Քարահունջի աստղադիտարանը (Ք. ա. II հազարամյակ): Աստղագիտությունը զգալի առաջընթաց է ապրել հին և միջնադարյան Հայաստանում: Հատկապես ուշադրության են արժանի VII դարի հայ մեծ գիտնական Անանիա Շիրակացու տիեզերագիտական հայացքները: Նա ճիշտ էր բացատրում Լուսնի փուլերի առաջացումը, Արեգակի և Լուսնի խավարումերն, երկնքում երևացող լուսավոր շերտը’ Ծիր Կաթինը, համարում էր պայծառ և թույլ աստղերի կուտակում, որի լույսը մեզ միաձույլ է երևում:
XI դարում հայտնի էր տոմարագետ Հովհաննես Սարկավագը (Իմաստասերը), որը զբաղվել է հայկական տոմարի կարգավորման հարցերով:
Հայաստանում աստղագիտությունը վերելք ապրեց Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադրումից (1946 թ.) հետո: Կարճ ժամանակում այն դարձավ աշխարհի առաջատար աստղադիտարաններից մեկը: Նրա հիմեադիր, աշխարհահռչակ աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի առաջ քաշած գաղափարները և հայտնագործությունները կանխորոշեցին աստղաֆիզիկայի հետագա զարգացման ուղին ողջ աշխարհում:

Առաջադրանք`

Կազմել ուսումնական նյութ Քարահունջի մասին։

Տեսական մաս․

Բաժանելի։ բաժանարար= թերի քանորդ(մնացորդ)

Բաժանելի=բաժանարար · թերի քանորդ+մնացորդ

Բաժանարար=(բաժանանելի-մնացորդ):թերի քանորդ

Օրինակ՝ 17։5=3(2 մն․), 17-ը բաժանելին է, 5-ը՝ բաժանարարը, 3-ը՝ թերի քանորդը, իսկ 2-ը՝ մնացորդը։

Բաժանելին՝ 17=5*3+2

Բաժանարար՝ 5=(17-2):3

Առաջադրանքներ

1)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 15 է, թերի քանորդը՝ 4,
մնացորդը՝ 1։
15×4+1=61

2)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 116 է, թերի քանորդը՝ 8,
մնացորդը՝ 5։
116×8+5=933

3)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 104 է, թերի քանորդը՝ 12,
մնացորդը՝ 11։
104×12+11=1259

4)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 124 է, թերի քանորդը՝ 13,
մնացորդը՝ 2։
124×13+2=1614

5) Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 162 է, թերի քանորդը՝ 8,
մնացորդը՝ 6։
162×8+6=1280

6) Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
26-ի բաժանելիս։
25

7)Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
107-ի բաժանելիս։
106

8)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 306 է, թերի քանորդը՝ 10,
մնացորդը՝ 6։
(306-6):10=30

9)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 84 է, թերի քանորդը՝ 8,
մնացորդը՝ 4։
(84-4):8=10

10)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 7-ի, և՛ 3-ի։
21

11)Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը 7-ի և 3-ի բաժանելիս ստանում ենք 1 մնացորդ։
22

12)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 8-ի, և՛ 16-ի։
16

13)Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը 8-ի և 16-ի բաժանելիս ստանում ենք 3 մնացորդ։
19

14)Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը բաժանվում է և՛ 4-ի, և՛ 6-ի։
12

15)Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը 4-ի և 6-ի բաժանելիս ստանում ենք 2 մնացորդ։
14

16)Գտիր այն ամենափոքր բնական թիվը, որը բաժանվում է և՛ 12-ի, և՛ 5-ի։
60

17)Գտիր այն ամենափոքր բնական երկնիշ թիվը, որը 12-ի և 5-ի բաժանելիս ստանում ենք 3 մնացորդ։
63

18)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 107 է, թերի քանորդը՝ 5,
մնացորդը՝ 2։
(107-2):5=21

19)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 113 է, թերի քանորդը՝ 4,
մնացորդը՝ 1։
(113-1):4=28

20)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 137 է, թերի քանորդը՝ 4,
մնացորդը՝ 1։
(137-1):4=34

21)Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 96 է, թերի քանորդը՝ 5,
մնացորդը՝ 1։
(96-1):5=19

22)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 225 է, թերի քանորդը՝ 12,
մնացորդը՝ 5։
225×12+5=2705

23)Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 118 է, թերի քանորդը՝ 105,
մնացորդը՝ 11։
118×105+11=12401

24)Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։

1) Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 4 է, թերի քանորդը՝ 31,
մնացորդը՝ 1։
4×31+1=125

2) Գտեք բաժանարարը, եթե բաժանելին 310 է, թերի քանորդը՝ 103,
մնացորդը՝ 1։
(310-1):103=3

3) Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
184-ի բաժանելիս։
183