Պարտիզպուրակային տեխնոլոգիա

Մենք մեր դպրոցի բակում պարտիզպուրակային տեխնոլոգիայաի դասընթացին կատարում ենք տարբեր աշխատանքներ։ Հավաքում ենք տերևները, որից պետք է ստանանք հումուս։ Ջրում ենք ծաղիկները, ծառերը դպրոցի բոլոր բույսերը (ներսի և դրսի)։ Բույսերը ազատում ենք չորացած և վնասված տերևներից։ Ինչպես նաև եղանակներով պայմանավորված իրականացնելու ենք տարբեր նախագծեր։

Առաջին ուսումնական շրջանի ամփոփում (Պատմություն)

Առաջին կիսամյակի ընթացքում մենք պատմույան դասաժամերին կարդացել և քննարկել ենք << Իմ հայրենիքն ու աշխարհը >> և << Հայոց պատմություն 6 >> գրքերից պատմություններ։ Մենք հիմնականում քննարկել ենք նախնադարյան մարդու մասին։ Մենք քննաարկել ենք նախնադարյան մարդու օրվա ընթացքը, իր գործը և այլն․․․։ Մենք քննարկել ենք Նոյ Նահապետի մասին։ Մենք այս կիսամյակին նաև կատարել ենք պատմության առաջադրանքներ։ Իմ բլոգի պատմության բաժինը՝ հղումը։ Նաև արել եմ պատմության նախագձերը։

Մաթեմաթիկա

1)Կատարե՛ք գումարումները և համեմատե՛ք արդյունքները․

ա)-15+(-23) = -23+(-15)

բ)48+(-36) = (-36)+48

գ)-25+16 = 16+(-25)

դ)-8+(18+(-7)) = (-8+18)+(-7)

ե)13+(-6+(-7)) = (13+(-6))+(-7)

2)Հաշվե՛ք.

ա)(-5+8)+9=12

բ)(14-18)-7=-11

գ)96-(-72+13)=155

դ)-75-(-75+8)=8

ե)79+(48-79)=48

զ)14-(15-94)=93

3)Հաշվե՛ք.

ա)2 x (-3) x (-10)=60

բ)(-4) x 17 x 25=-1700

գ)8 x (-25) x (-3)=600

դ)(-6) x (-5) x (-7)=-210

ե)8 x (-17) x (-125)=17000

զ)(-3) x 16 x (-125)=6000

4)Հաշվե՛ք գումարը․

ա) |-7| + |+5| + |+8| + |-10| =30

բ) |+12| + |-2| — |+10| + |-9| =13

գ) |+18| + |-2| — |-5| — |-15| =0

դ) |-10| + |-2| — |-8| + |-5| =9

ՄԱՐԴԸ ՔԱՐԵ ԴԱՐՈՒՄ

1․ Ի՞նչ շրջափուլերի է բաժանված նախնադարը։
Հին քարե դար
Միջին քարե դար
Նոր քարե դար
Պղնձի դար

2․ Նշի՛ր նախնադարյան մարդու երկու ձեռքբերում, որ ժամանակակից մարդը ևս օգտագործում է։
Պղինձ, Կրակ

3․ Կազմե՛լ հին քարի դարին վերաբերող աղյուսակ՝ ընդգրկելով հետևյալ բաղադրիչները՝

  • Դարի անվանումը
  • Զբաղմունքը
  • Գյուտը
  • Աշխատանքային գործիքնեեր
  • Գյուտի, աշխատանքային գործիքների նշանակությունը

4․ Ինչպե՞ս են ձևավորվել ցեղերը
Տոհմերը միացել են և դարել են ցեղեր։

5․ Ովքե՞ր էին մտնում ցեղի խորհրդի մեջ։
Ցեղապետը, ավագներն, նշանակալի ազգականներ և հոգևոր կամ մարտիկ առաջնորդներ։

6․ Օգտվելով նկարից՝ ներկայացնե՛լ մարդկանց զբաղմունքը։

Նախնադարյան մարդը առավոտյան արթնացել է, գործիքներ է պատրաստել, որս է արել, կերել է և քնել է։

  1. Պատկերացրու, որ ապրում ես քարե դարում։ Գրիր կարճ պատմություն քո օրվա մասին։
  2. Նկարիր քարե դարի մարդու գործիք կամ կրակի շուրջ հավաքված մարդկանց։

  3. Գրիր փոքրիկ պատում «Քարե դարի մարդու կյանքը» թեմայով։
    «Քարե դարի մարդու կյանքը»
    Նախնադարյան մարդը առավոտյան արթնանում է, աղբյուրից ջուր է խմում, լվացվում է և գնում է նիզակներ պատրաստելու։ Նիզակներ պատրաստելուց հետո, գնում է որսի, մի քանի կենդանի է որսում, որից հետո գնում է ձկնորսության ու բավականին շատ ձուկ է որսում։ Հետո ձուկ է ուտում և գնում է քարանձավ, որպեսզի օրվա տեղի ունեցածները փորագրի քարանձավի պատերին։ Փորագրելուց հետո քարանձավի մուտքը մեծ քարով փակում է, որպեսզի գիշերը գազանները չմտնեն։ Հետո մի քիչ մսի է ուտում ու խարույկի կողքը քնում է։
  4. Քննարկեք, թե ինչպես է կրակի հայտնագործումը և Նորքարեդարյան հեղափոխությունը փոխել մարդու կյանքը։

Մաթեմատիկա

1.Հաշվիր

1) (+11) · 53=583

2) 1 ·(-572)=-572

3) +7 ·(-100)=-700

4)-2 · (+300)=-600

5) (+770) ·(-1)=-770

6) (-5) ·(-132)=-660

7) 20 · 30=600

8)-82 · (+11)=-902

9) +31 ·(-13)=-403

10) (-23) ·(-34)=782

11)-823 · 0=0

12) (+14) ·(-64)=-896

2.Կատարե՛ք գործողությունները.

 ա) (–2) · (|–4| – |–8|)=8

գ) (|–21|+|+4|) ։ (–5)=-5

 բ) ((–3) · (–7) – (–2) · |–4|) · (–6)=-174

3.Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 5 · 7 > –1

բ) 0 < (–3) · (–4)

գ) (–1) · (–4) > –1

դ) –4 < 2 · 3

ե) (–5) · 2 < 0

զ) 5 · 7 < (–4) · (–9)

5. Հաշվիր

92 + (-346) + (-92) = -346

-461 + (-415) =-876

-84 + (-26) =-110

39 + (-176) + (-39) =-167

  -23 + (-62) + (-77) + (-18) =-180

Ամբողջ թվերի բաժանումը

Միևնույն նշանն ունեցող ամբողջ թվերի քանորդը դրական ամբողջ թիվ է, որի բացարձակ արժեքը հավասար է բաժանելիի և բաժանարարի բացարձակ արժեքների քանորդին:

Տարբեր նշաններ ունեցող ամբողջ թվերի քանորդը բացասական ամբողջ թիվ է, որի բացարձակ արժեքը հավասար է բաժանելիի և բաժանարարի բացարձակ արժեքների քանորդին:

Առաջադրանքներ.

1. Հաշվե՛ք.

ա) +38 ։ (–19)=-2

դ) –420 ։ (–15)=+30

 է) 0 ։ (–14)=0

 բ) –600 ։ (–150)=+4

 ե) –531 ։ (+3)=-177

 ը) –121 ։ (–11)=+11

2.Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն. 

ա) –3 · -7 = 21

 գ) –10 · 0 = 0

 ե) –21 · -2 + 3 = 45

 բ) 6 · -6 = –36

 դ) –9 · 9 + 1 = –80

3.Հաշվե՛ք.

 ա) 8 ։ (–2) – 14 ։ (–7) + (–12) ։ 4=-5

 դ) (–55 ։ 11 + 48 ։ (–16)) ։ (–4)=2

 բ) –18 ։ (–9) + 16 ։ (–8) – 24 ։ (–6)=4

4.Հաշվե՛ք.

-34-(-10)=-24

-12+(-15)=-27

76-(-34)=110

5-12=-7

-56-12=-68

23-34=-11

-66-(+6)=-72

5.Գտե՛ք արտահայտության արժեքը. 

 (8 · * + 9) ։ (–5), եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինեն`  + 2, + 7, –3, –8 թվերը
(8 · +2 + 9) ։ (–5)=-5
(8 · +7 + 9) ։ (–5)=-13
(8 · -3 + 9) ։ (–5)=3
(8 · -8 + 9) ։ (–5)=11

6.)Գտե՛ք արտադրյալը․

ա)6 • (-3) • 6 =-108

բ)(-8) • (-4) • (-1) =-32

գ)2 • (-5) • (-7) =70

դ)(-5) • (-7) • (-2) =-70

ե)(-1) • (-1) • (-4) =-4

զ)(-8) • (-1) • 0 =0

ԱՄԲՈՂՋ ԹՎԵՐԻ ԲԱԶՄԱՊԱՏԿՈՒՄԸ 

Տարբեր նշաններ ունեցող երկու ամբողջ թվերի արտադրյալը բացասական ամբողջ թիվ է, որի բացարձակ արժեքը հավասար է արտադրիչների բացարձակ արժեքների արտադրյալին։ 

Օրինակ

(–6) · (+3) = –((+6) · (+3)) = –(6 · 3) = –18

Հիմա պարզենք, թե ինչի հավասար պիտի լինի երկու բացասական թվերի արտադրյալը։

(–9) · (–11) = –(+9) · (–11) = –(–99) = +99

Միևնույն նշանն ունեցող երկու ամբողջ թվերի արտադրյալը դրական ամբողջ թիվ է, որի բացարձակ արժեքը հավասար է արտադրիչների բացարձակ արժեքների արտադրյալին։

Առաջադրանքներ

1. Հաշվե՛ք.

 ա) (–3) · (–7)= +21

 գ) (–1) · (–20)=+20

 ե) (–8) · ( –9)=-72

 բ) (+3) · (+4)=+12

դ) (+8) · (+5)=+40

զ) (+11) · (+15)=+165

2. Հաշվե՛ք.

ա) (–8) · (+16)=-128

գ) (+17) · (–4)=-68

ե) (–1) · (+1)=-1

է) (+20) · (–18)=-360

բ) (–7) · (+5)=-35

դ) (+21) · (–6)=-126

զ) (–1) · (+7)=-7

ը) (+15) · (–60)=-900

3. Կատարե՛ք ամբողջ թվերի բազմապատկում. 

ա) (–4) · (–5)=-20

գ) (+32) · (–6)=-192

 ե) (+1) · (+23)=+23

 է) (–19) · (+7)=-133

4.Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի հավասարություն.

ա) -21 ։ 3 = –7

գ) +48 ։ (–8) = –6

ե) (–80) ։ (–20) = 4

5.Ինչի՞ է հավասար ամենամեծ բացասական ամբողջ թվի և ամենափոքր դրական ամբողջ թվի տարբերությունը։
(-1) – (+1)=-2

6.Կատարե՛ք գործողությունները. 

ա) (+3) · (–8) + (–6) · (+2) – (–4) · (–7)=-64

բ) (–13) · (–6) – (+4) · (+18) – (–5) · (+20)=+106

գ) (–25) · (+4) – (+100) · (–1) + (+4) · (–40)=-160

Ամբողջ թվերի հանումը

Առաջադրանքների փաթեթ 2

Երկու ամբողջ թվերի տարբերություն անվանում են այն ամբողջ թիվը, որը գումարելով հանելիին, ստացվի նվազելին։
a և b ամբողջ թվերի տարբերությունը նշանակում են a − b: Ցույց տանք, որ
a − b տարբերությունը a թվի և bի հակադիր թվի գումարն է։
a − b = a + (−b):

Մի թվից մի այլ թիվ հանելու համար կարելի է նվազելիին գումարել հանելիի հակադիրը։
Օրինակ ՝– 3 − (– 5) = − 3 + 5 = 2,
0 − 5 = 0 + (– 5) = − 5,
2 − 7 = 2 + (– 7) = − 5,– 7 − 2 = − 7 + (– 2) = − 9,
0 − 0 = 0 + (– 0) = 0 + 0 = 0:

Առաջադրանքներ․

1․ա) − 3 − 7 = − 3 + (– 7) = − (3 + 7) = − 10:
բ) − 4 − 8=(-4+8)=-12
գ) − 5 − 2=(-5+2)=-7
դ) − 8 − 14=(-8+14)=-22
ե) − 10 − 10=(-10+10)=-20
զ) − 20 − 60=(-20+60)=-80
է) − 11– 23=(-11+23)=-34
ը) − 28 − 17=(-28+17)=-45
թ) − 5 − 91=(-5+91)=-96
ժ) − 92 − 18=(-92+18)=-110
ի) − 240 − 14=(-240+14)=-254
լ) − 50 − 105=(-50+105)=-155
խ) − 200 − 400=(-200+400)=-600

2․Հաշվե՛ք.
ա) − 5 − 2=-7
բ) − 1 − 3=-4
գ) − 15 − 12=-27
դ) − 6 − 14=-20
ե) − 100 − 200=-300
զ) − 30 − 600=-630

3․Հաշվե՛ք գումարը՝
ա) 49 + (– 23)=26
բ) 56 + (– 63)=-7
գ) (– 66) + (– 28)=-94

4․Հաշվե՛ք.
ա) (– 5 + 8) + 9=12
բ) (14 − 18) − 7=-11
գ) 96 − (– 72 + 13)=155
դ) − 75 − (– 75 + 8)=-8
ե) 79 + (48 − 79)=48
զ) 14 − (15 − 94)=93

5․Հաշվե՛ք առավել պարզ եղանակով

ա) − 1 − 2 − 3 − 4 − 5 − 6 + 5 + 4 + 3 + 2 + 1=-21-15=-6
բ) − 8 − 7 − 5 − 3 − 1 + 0 + 1 + 3 + 5 + 7 + 8 + 9=-24+33=9

6․Հաշվե՛ք.
ա) |− 9| − |− 6|=3
բ) |− 5| − |+ 3|=2
դ) |− 17| − |− 8|=9
գ) |− 20| − |− 6|=14

7․Հաշվե՛ք գումարը.
ա) |− 7| + |+ 5| + |+ 8| + |− 10|=30
բ) |+ 18| + |− 2| − |− 5| − |− 15|=0

8․Հաշվե՛ք

ա) − 102 + (– 98)=
բ) − 33 + (– 167)=
գ) − 128 + (– 12)=
դ) 688 + 957=
ե) − 172 + (– 118)=
զ) 694 + 738=

ա) − 354 + (– 293)=
բ) − 293 + (– 354)=
գ) 784 + 951=
դ) – 728 + (– 256)=
ե) 487 + 954=
զ) (– 259) + (– 728)=

ա) − 7825 + (– 3517)=
բ) 7903 + 484=
գ) − 35 + (– 8094)=
դ) − 1113 + (– 4570)=